Badania penetracyjne

Podstawowym sposobem na kontrolę złączy spawanych w przemyśle są badania wizualne. To metoda pozwalająca na ocenę zewnętrznej części danego elementu i szybkie wychwycenie nieprawidłowości. Badania wizualne złączy spawanych należą do podstawowej metody badań nieniszczących. Badania VT z reguły poprzedzają inne badania NDT.

  1. Badania penetracyjne: zaliczana jest do powierzchniowych badań nieniszczących. Metoda ta nie pozawala na wykrycie niezgodności znajdujących się wewnątrz materiału. Jedynie wykrywane są wskazania wychodzące na powierzchnię. Głównym zastosowaniem jest wykrywanie nieciągłości powierzchniowych na materiałach stałych. Technika wykorzystywana jest do badania zarówno materiałów metalicznych jak i niemetalicznych, które mogą posiadać własności ferro-, para- i diamagnetyczne. W związku z tym metoda PT może być wykorzystywana do badania metali i ich stopów a także ceramiki, materiałów polimerowych oraz szkła. Najpopularniejszym zastosowaniem badań penetracyjnych PT jest badanie materiałów niemagnetycznych takich jak: stale austenityczne, stopy żaroodporne i żarowytrzymałe. Przebieg badania odbywa się w kilku etapach poprzez nałożenie odpowiednich środków badawczych związanych z wybraną techniką badawczą oraz doborem odpowiedniego czasu wnikania. Czas badania pojedynczego obiektu zamyka się zazwyczaj czasie 15 – 60 minut przy czym może on zostać skrócony poprzez zwiększenie ilości wyrobów badanych jednocześnie, ze względu na możliwość jednoczesnego wykonywania poszczególnych etapów.

Badania penetracyjne nadają się do wykrywania zarówna niezgodności produkcyjnych jak i eksploatacyjnych.

Do wad produkcyjnych najczęściej zaliczamy:

  • pęknięcia i porowatości odlewnicze,
  • porowatość,
  • rysy i wgłębienia powstające podczas procesów obróbki mechanicznej,
  • zakucia i zawalcowania,
  • pęknięcia i pory spoin,
  • pęknięcia wynikające z obróbki cieplnej, cieplno-chemicznej oraz obróbki szlifierskiej.


Najczęstsze wady eksploatacyjne to w głównej mierze pęknięcia zmęczeniowe i różne rodzaje uszkodzeń korozyjnych (korozja lokalna, powierzchniowa, naprężeniowa). Zależnie od rodzaju stosowanych preparatów, badanych materiałów i techniki badania metoda penetracyjna może pozwolić na wykrywanie nieciągłości o minimalnej szerokości wynoszącej 0,1 μm co sprawia, że wykrywalność może być porównywalna z badaniami magnetyczno-proszkowymi i ultradźwiękowymi (dla wad powierzchniowych).